Hoe kan je het risico om ziek te worden door een tekenbeet verminderen?

Teken leven in de natuur en kunnen je ziek maken.  Hoe kun je het risico om ziek te worden verminderen? 

  • Een tekenbeet vermijden wanneer je in de natuur komt, is niet gemakkelijk. Je kunt wel enkele eenvoudige maatregelen nemen om de kans te verkleinen dat een teek je bijt. 
  • Controleer jezelf en anderen op tekenbeten elke keer nadat je in de natuur bent geweest.
  • Vind je een teek? Verwijder hem dan rustig en in één beweging.
  • Volg een maand lang de mogelijke symptomen op.  Ga naar je huisarts als je klachten (rode kring en/of griepachtige symptomen) hebt na een tekenbeet.

Pas je de laatste drie tips altijd toe, dan kan je de ziekte van Lyme voorkomen en kan de diagnose van een andere tekenziekte sneller gebeuren. 

Lees hier alles over de teek en de verschillende tekenziekten.  Lees hieronder meer in detail wat je allemaal kan doen.

Vermijden dat een teek je bijt

Preventiemaatregelen voor een tekenbeet. (web)Enkele preventiemaatregelen die je kan nemen:

  • Blijf zo veel mogelijk op de paden.
  • Draag kleding die je armen en benen bedekt en gesloten schoenen. Stop je broekspijpen in je kousen.
  • Draag lichtgekleurde kleding, dan zie je een teek beter.
  • Gebruik een insectenwerend middel met bijvoorbeeld DEET op je onbedekte huid. Er zijn aangepaste concentraties nodig voor kinderen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven.  Vraag raad aan je apotheker. 

Buiten zijn, bewegen in en genieten van de natuur is leuk en bovenal gezond.

Laat je niet afschrikken door het risico op een tekenbeet en geniet van de natuur. Je zal niet altijd gebeten worden en niet elke tekenbeet betekent dat je ziek wordt.

Controleer nog dezelfde dag op tekenbeten nadat je in de natuur was en volg de symptomen op.  

Controleren op een tekenbeet

Waarom is het zo belangrijk om je te controleren op teken?

Van een tekenbeet kan je ziek worden.  Daarom is controle op tekenbeten belangrijk.

  • Elke nieuwe tekenbeet vormt een nieuw kans op besmetting, ook al ben je al eens ziek geweest.
  • Een teek bijt je meestal zonder dat je het merkt. Een teek is erg klein en de beet is pijnloos.
  • Een teek bijt zich ook vast op plaatsen die bedekt zijn met kleren, of die niet direct zichtbaar zijn (onder het haar, achter de oren, in de navel).
  • Elk jaar worden erg veel mensen gebeten door een teek, zeker niet alleen na een wandeling in het bos. 

Weetje! Je wordt lang niet altijd ziek van een tekenbeet.

Wanneer controleer je?

Maak een gewoonte van de tekencheck bij jezelf en anderen! Controleer elke avond

  • nadat je gaan wandelen bent in het bos, in een park, op de heide of in de duinen.
  • op kamp met de jeugdbeweging.
  • tijdens een trektocht, op vakantie in een gebied met veel teken, ...
  • wanneer je veel last hebt van teken in je tuin.

Lees onderaan deze pagina wat je kan doen wanneer je veel teken hebt in je tuin.

Door een eenvoudige controle kan je vermijden dat je ziek wordt.  Maak er daarom dus een gewoonte van!  Blijf de symptomen opvolgen nadien.  Je kan nooit zeker weten of de teek je besmet heeft of niet.

Hoe moet je controleren? 

Een teeControleer van kop tot teen (wit, cirkel, zonder logo) (web)k kruipt op je lichaam én onder je kleren op zoek naar een warm plekje.

Dat kan overal op je lichaam zijn. Controleer je dus ook overal!  Niet enkel je armen, benen, borstkas en buik, maar ook

  • Hoofd
  • Haarlijn
  • Achter de oren
  • Oksels
  • Navel
  • Liesstreek
  • Bilnaad
  • Knieholte
  • Tussen de tenen

Laat anderen je helpen of gebruik een spiegel.

Verwijder een teek rustig en in één beweging.

Hoe verwijder je een teek?

Elke manipulatie kan de teek doen braken.  Je verhoogt zo het risico op besmetting.  Trek de teek er in één beweging uit met een tekenverwijderaar.

Verwijder de teek rustig in één beweging met een tekenverwijderaar.   

  • Knijp een teek niet plat
  • Gebruik geen alcohol, jodium, zeep, ether of olie
  • Verbrand een vastgehechte teek ook niet.
  • Draai niet aan een teek.

Welke tekenverwijderaars bestaan er en hoe gebruik je ze?

Er zijn verschillende tekenverwijderaars op de markt.  Hieronder kan je lezen hoe je elke verwijderaar kan gebruiken en wat je kan doen indien je niets bij hebt.

  • Het is moeilijk om te zeggen welke verwijderaar de beste is.  Persoonlijke ondervinding en voorkeur speelt hierbij een rol.
  • Een tekenverwijderaar kan je kopen in sommige grootwarenhuizen, bij de apotheek, bij een drogist of online bestellen.  De prijs schommelt tussen € 2 en € 13 euro per verwijderaar.

De gekozen volgorde is alfabetisch en duidt dus niet op een voorkeur voor één van de verwijderaars.

Pincet

Kies een pincet met dunne punt. Neem de teek bij zijn kop vast, zo dicht mogelijk bij je huid zodat je de buik niet plet. Gebruik geen pincet met dikke punt.

Gebruik een pincet met dunne punt. Gebruik geen pincet met een dikke punt.  Plet de buik van de teek niet.(web)
Gebruik een pincet correct. (web)

Tekenkaart

Hou de tekenkaart dicht tegen je huid om de teek te verwijderen.

Zo gebruik je een tekenkaart.  Hou hem dicht tegen je huid. (web)
Tekenkoevoet
Zo gebruik je een tekenkoevoet. (web)
Tekenlasso
Zo gebruik je een tekenlasso. (web)
Tekenlepel
Gebruik een tekenlepel correct (web)
Tekentang
Zo gebruik je een tekentang. (web)
Tekentrekker

Hou de tekentrekker dicht tegen je huid om de teek te verwijderen.

Zo gebruik je een tekentrekker.  Hou hem dicht tegen je huid. (web)
Lus of nagel

Heb je niets bij de hand? Je kunt eventueel een lus maken met een dun draadje of je kunt aan iemand met scherpe nagels vragen om de teek in één keer te verwijderen door langs je huid te schrapen.

Zo verwijder je een teek met een touwtje. (web)
Algemene tip: je kunt beter even wachten met een teek te verwijderen in plaats van de buik van de teek te pletten.

Hoe verzorg je een wondje? 

Het is niet erg als een stukje van de teek blijft vasthaken in je huid. De bacterie wordt zo niet doorgegeven. Het kan wel een kleine infectie veroorzaken. Verzorg dan het wondje dus.  Maak het indien nodig proper met water en zeep.

Ga naar de huisarts bij ziektesymptomen na een tekenbeet
Let op symptomen na een tekenbeet.  Plaats een herinnering in je agenda. (home)

Help jezelf herinneren aan de controle van de beet: zet bijvoorbeeld een wekelijkse herinnering in je agenda gedurende vier weken.

Je kan ook de app TekenNet gebruiken en je wekelijks laten herinneren aan het opvolgen van de symptomen.  De app TekenNet vind je terug in de App Store voor iOS en in de Google Play Store voor Android.

Vaccinatie tegen tekenziekten?

Vaccinatie tegen tekenziekten is niet nodig wanneer je in België blijft.  Wanneer je naar het buitenland op vakantie gaat, kan dit wel aangewezen zijn.  Ook voor vakanties in de rest van Europa.  Lees hier meer over vaccinatie en tekenziekten.

 

Heb jij veel last van teken in je tuin?

Wanneer je veel last hebt van teken in je tuin, is het belangrijk om er dagelijks een gewoonte van te maken om je gezin te controleren op teken.  Maak er een gewoonte van in je dagelijks leven, bijvoorbeeld bij het tanden poetsen 's avonds of bij het slapen gaan.

Denk ook aan je bezoekers, zij zijn het niet gewoon om te controleren op teken.  Maak er hen attent op!

Andere tips die relevant zijn voor mensen die thuis vaak teken hebben: 

  • Vernietig na het verwijderen de teek, om te vermijden dat deze teek blijft leven.
  • Teken kunnen ook in je kleding achterblijven. Klop na je activiteit in de tuin je kleding goed uit.
  • Je tuin volledig tekenvrij houden is onmogelijk, maar verminder de kans door struiken en heggen te snoeien en regelmatig je gras te maaien, overhangende planten te vermijden en een scheiding te maken tussen de beplanting en het gazon (kiezels of houtsnippers). Wied onkruid en haal droge bladeren weg uit je tuin: dit zijn de geliefkoosde plekjes van teken en het ideale onderdak voor tekenlarven.
  • Huisdieren kunnen teken binnenshuis brengen. Controleer je huisdier op teken en stofzuig regelmatig. 
  • Het is nog niet helemaal wetenschappelijk bewezen, maar een aantal bevragingen (in 2015) onder Amerikaanse kippen- en pluimveehouders wezen telkens uit dat kippen en pluimvee de tekenpopulatie in je tuin drastisch doen dalen. 
Hebben je huisdieren last van teken?

Honden of katten kunnen niet-gevoede teken in de nabijheid van de mens brengen. Heb je een huisdier en heeft hij/zij vaak een tekenbeet? Maak dan ook een gewoonte van controleren bij jezelf en je gezin.

Ben je bezorgd over de ziekte van Lyme bij je huisdieren? Contacteer dan je dierenarts.